Огторгуйн гайхамшигтай биет хар нүхний тухай

Орчлон хорвоод наран гийж, дэлхийд хүмүүний амьдрал буцалсан энэ ертөнцөд байгалийн хууль, жам ёсоор бий болсон хар нүх ба хүний гараар бүтээсэн ус төрөгчийн бөмбөг хоёр байгаль, оюун ухаан хоёрын өрсөлдөөн гэлтэй.

Огторгуйн биетүүдийн бүтэц, хөдөлгөөнийг Исаак Ньютоны бүх ертөнцийн таталцлалын хуулиар томъёолдог. Жишээ нь аливаа нэг биет дэлхийн татах хүчнээс тасарч, огторгуйд дүүлэн одохын тулд түүний хурд 11.2 км/сек байх ёстой. Тэгвэл нарны хувьд энэ хурд нь 623 км/сек. Яагаад гэвэл нарны татах хүч ойролцоогоор дэлхийгээс 28 дахин их. Үүний нэгэн адилаар орчлонгийн хурдны дээд хязгаар болсон гэрлийн хурдтай хөдлөх биет ч гэсэн түүний татах хүчнээс гарч чадахгүй тийм аварга том “нар” байж болох уу гэсэн таамаглалыг анх 200 орчим жилийн өмнө тооч, физикч эрдэмтэн П.С.Лаплас (1749-1827) дэвшүүлсэн. Хэрвээ ийм биет байдаг бол түүний жин буюу масс сая сая нарны масстай тэнцүү байх ёстой.

Орчлонгийн аль нэг хязгаарт ийм их масс хуралдаж болохыг эрдэмтэд тааж ядан байв. Арван тэрбум нартай манай галактик болох Тэнгэрийн заадас буюу Сүүн замын төвд асар их масстай биет байх ёстой гэж үздэг. Гэтэл хоёр жилийн өмнө дөрвөн сая нарны масстай тэнцэх тийм хачирхалтай биетийг нээсэн нь хар нүхний тухай физик ойлголтод гарамгай үүрэг гүйцэтгэв.

Яагаад хар нүх гэж нэрлэснийг одоо тайлбарлая. Аливаа нэг биет гэрлийн хурдаар гүйхийн тулд түүний масс тэгтэй тэнцүү байх ёстойг А.Эйнштейний харьцангуйн онол харуулсан. Иймд зөвхөн жингүй гэрэл л гэрлийн хурдаар гүйнэ. Иймээс ч энэ хурдыг гэрлийн хурд гэж нэрлэжээ. Түүний хэмжээ зүйрлэшгүй их 299792458 м/сек. Сая сая нарны масстай биетээс нэгэнт гэрэл ч тасарч гарч чадахгүй юм чинь түүний татах хүчнээс юу ч зугтааж үл чадна. Учир иймийн тул тэр биетийг гадны ажиглагч хэзээ ч олж, харж чадахгүй.

Westlife - Catch My Breath

Westlife




"Catch My Breath"

We were still in high school
When I first met you
Even then you were the prettiest girl
That I ever knew
And we carved our name on
Everything that we could find
The way that all kids do
And although time has passed
I still get surprised
At the pulling in my chest
When I know you're coming by
If this feeling's proving anything
It's not everything
Is gonna change with time
You're still mine

Did you know when you're around
My heart won't it can't slow down
It beats so hard it makes it hard
To catch my breath, to catch my breath

Don't ever ask me if I'm sorry
Or that I'm here with you
Baby you can bet
I don't regret the girls I never knew
Every day's another first
Another chance for me
To fall in love with you
And I do:

Did you know when you're around
My heart won't it can't slow down
It beats so hard it makes it hard
To catch my breath, to catch my breath

Oh.. when you're with me
I stop seeing
Any way to fail how do I explain
I try to tell you what I'm feeling
But how do I when all words fail

Did you know when you're around
My heart won't, it can't slow down
It beats so hard it makes it hard
To catch my breath, to catch my breath

Did you know when you're around
My heart won't, it can't slow down
It beats so hard it makes it hard

To catch my breath, to catch my breath
To catch my breath, to catch my breath
To catch my breath, to catch my breath